Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej to miejsca pamięci wpisane do ewidencji miejsc pamięci narodowej, które dokumentują działalność struktur konspiracyjnych w latach 1939–1945. W Warszawie monument przy ulicy Wiejskiej stanowi centralny punkt odniesienia, natomiast w Gdańsku głaz na Targu Rakowym upamiętnia wysiłek ŚZŻAK. W praktyce te obiekty budują tożsamość historyczną RP, będąc ważnym elementem krajobrazu miejskiego.
W pigułce:
- Warszawski obelisk odsłonięto 10 czerwca 1999 roku.
- Gdański obiekt powstał 15 października 1994 roku.
- Obiekty chroni Ustawa o grobach i cmentarzach wojennych.
- Warto szukać znaków Polski Walczącej przy każdej wizycie.
Gdzie zlokalizowano pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej w stolicy?
Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej w Warszawie znajduje się u zbiegu ulic Wiejskiej i Jana Matejki, naprzeciwko Sejmu RP. Obiekt, zaprojektowany przez Jerzego Staniszkisa, dominuje nad okolicą swoją 32-metrową wysokością. To bardzo ważne miejsce dla każdego patrioty.
Czy dojazd do monumentu w Warszawie jest łatwy?
Dojazd do pomnika Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej w Warszawie umożliwia bliskość Alei Ujazdowskich oraz Parku Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego. Obiekt jest w pełni dostępny dla pieszych. Wstęp kosztuje 0 zł, co czyni go dostępnym dla wszystkich.
Jak powstał pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej w Gdańsku?
Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej w Gdańsku został wzniesiony z inicjatywy Zarządu Okręgu Gdańskiego ŚZŻAK w 1994 roku. Głaz narzutowy na betonowym cokole przypomina o Akcji Burza i poświęceniu tysięcy żołnierzy.
Jakie symbole zdobią konstrukcję na Targu Rakowym?
Na gdańskim obiekcie umieszczono herb z Gryfem Pomorskim oraz odlewy harcerskiej lilijki. Inskrypcja zawiera nazwę PPP oraz znak kotwicy. To bardzo czytelne symbole historyczne.
Jakie regulacje prawne chronią każdy pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej?
Każdy pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej podlega pod zasady zawarte w Ustawie o ochronie miejsc pamięci narodowej oraz Konwencji haskiej o ochronie dóbr kulturalnych. Oznacza to obowiązek odpowiedniej konserwacji rzeźby plenerowej. Standardy te wyznacza Narodowy Instytut Dziedzictwa.
Czy obiekty te można zwiedzać z audiodeskrypcją?
Procedura udostępniania miejsc pamięci obejmuje coraz częściej audiodeskrypcję obiektów historycznych dla osób z niepełnosprawnościami. Informacje o tym znajdą Państwo w serwisach takich jak NID oraz IPN. Pomocny bywa także przewodnik terenowy PTTK, który oferuje profesjonalne wsparcie.
Dlaczego te miejsca pamięci są istotne dla historyków?
Miejsca te dokumentują działalność Kedywu, Delegatury Rządu na Kraj oraz Rady Jedności Narodowej w czasie okupacji. Badacze z Archiwum Akt Nowych potwierdzają rolę Kierownictwa Walki Podziemnej. To nasza wspólna historia, którą warto zgłębiać regularnie.
Jakie informacje znajdziemy w rejestrach zabytków?
Wpis do Rejestru zabytków nieruchomych zapewnia ochronę prawną na mocy Ustawy o muzeach. Dane o tych obiektach gromadzi Polski Komitet Narodowy ICOM oraz lokalne władze. Ich stan techniczny monitoruje także Fundacja Polskiego Państwa Podziemnego.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje bilet wstępu?
Wstęp jest całkowicie bezpłatny, gdyż obiekty znajdują się w otwartej przestrzeni publicznej. Nie ma żadnych opłat za oglądanie tych pomników.
Czy przy pomnikach znajdują się tablice?
Na obu obiektach znajdują się inskrypcje wyjaśniające historię AK oraz PPP. Szczegółowe opisy dostępne są w bazie danych gov.pl.
Kto opiekuje się tymi miejscami?
Opiekę sprawują samorządy oraz organizacje kombatanckie zgodnie z Ustawą o działalności pożytku publicznego. Wsparcie zapewnia także Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Czy można organizować tam uroczystości?
Tak, każde miejsce pamięci jest miejscem otwartym na uroczystości rocznicowe. Wymaga to zazwyczaj zgłoszenia do odpowiedniego urzędu miejskiego.
Pamięć o historii PPP jest kultywowana poprzez te obiekty, które stanowią trwałe punkty orientacyjne w przestrzeni miejskiej. Zachęcam do osobistego odwiedzenia tych miejsc, aby lepiej zrozumieć determinację pokolenia walczącego o niepodległość i wolną Polskę.